16
January
2019

Status flow

Door Lieke Dekker

Er klinkt een weergaloos ritme, een zware beat. Een beat die de grond in beweging brengt en door dringt tot de diepste kern van mijn lijf. Het is een warme, zomerse dag en zaal Nile in Ahoy is on fire. Om mij heen zie ik dansende, lachende mensen. De liefde voor muziek dampt er vanaf. De partyplug in mijn rechteroor besluit om een dansje mee te wagen. Terwijl ik de plug in mijn oor op onhandige wijze probeer te stabiliseren valt mijn blik op mijn vader die naast mij staat. Het is inmiddels traditie geworden dat wij jaarlijks een bezoek brengen aan het North Sea Jazz festival. ‘Goed, hè?!’ vraagt hij met een grote grijns terwijl hij zijn hoofd van voren naar achteren slingert op de maat van muziek. Funky Marcus Miller is on stage. Een zeer goed besnaarde bassist uit New York. Hij neemt het hele publiek mee in zijn gitaarsolo. Nul besef van tijd, nul besef van ego. Hij gaat helemaal op in de muziek. Dat is het. Hij is duidelijk in the groove.

Jij hebt het ook wel eens mee gemaakt. Dat gevoel van focus, aandacht en uitdaging tegelijk. Dat je de wereld om je heen vergeet en helemaal op gaat in wat je aan het doen bent. Het kan sporten zijn of schrijven of muziek maken. Het is een bijzondere en extreme vorm van betrokkenheid. Dat is flow. Ik heb zojuist flow ervaren bij het schrijven van de openingstekst voor deze blog. Het lijkt wel alsof het je overkomt, je het niet kunt sturen, terwijl je het juist op bepaalde momenten graag zou willen aanwakkeren. Hoe werkt dat?

Bij flow worden op natuurlijke wijze een aantal stoffen in je brein bij elkaar gebracht, die via drugs kunstmatig worden opgewekt. Een flowcocktail. Met verslavende werking.

Flow ervaren

In het geval van muzikanten wordt er vaak gerefereerd naar in the groove zijn. Sporters omschrijven flow ook wel als in the zone. Hardlopers hebben het over een runners high. Kunstenaars noemen het inspiratie en in het bedrijfsleven zijn het vaak de missende puzzelstukjes voor een complex probleem.

De grondlegger van het concept flow is Michael Csikszentmihalyi. Hij is een Hongaars/Amerikaanse psycholoog en hoogleraar. Hij schreef een boek over flow. Volgens Csikszentmihalyi is er sprake van flow als er ten minste enkele van de volgende kenmerken aanwezig zijn:

  • Een duidelijk doel.
  • Concentratie. Geen multi-tasking.
  • Zelfbewustzijn. Je doet wat in je opkomt.
  • Geen besef van tijd.
  • Directe feedback. Je kunt gelijk reageren op veranderingen in je omgeving.
  • Balans tussen skills en uitdaging (waarbij de uitdaging nét iets meer is).
  • In controle.
  • Intrinsieke motivatie. Je haalt voldoening uit wat je doet.
  • Geen aandacht aan lichamelijke behoeften. Je bent je minder bewust van bijvoorbeeld honger.

Flow is een individuele status, maar werkt ook voor teams. Bij de voorbereiding van de lancering van Waardevol heb ik dit zelf mogen meemaken in ons team. Binnen het team wisten we elkaar aan te vullen en daardoor te versnellen. Het is een magisch gevoel. Mijn ervaring is dat dit als resultaat heeft dat je als team werkt met plezier en productief bent. Het gevoel van eenheid, voortgang, onderling vertrouwen en gerichtheid overheerst.

Image credit: State of Flow (Google images)

Hoe werkt flow?

Er zijn talloze onderzoeken gedaan naar manieren om in flow te komen. Het is fascinerend om te ontdekken hoe onze neurale en fysieke processen, en met name onze hersenen, bepalend zijn. Wetenschapsjournalist Steven Kotler omschrijft het proces van flow als volgt. ‘Flow is niet een kwestie van een knop omzetten. Het is een gradueel proces, met meerdere fases. Het begint met een worsteling, een periode waarin je aan iets nieuws begint en er allerlei informatie op je afkomt. Dan is er een periode van loslaten, afstand nemen en alles laten bezinken. Als je geluk hebt breekt dan de flow-staat aan, waarin allerlei stoffen in je hersenen vrijkomen die je laten pieken. Tot slot is er een herstelperiode waarin je moet afkicken.' Het klinkt een beetje als een drug en die overeenkomst is ook erg groot. Bij flow wordt namelijk op natuurlijke wijze een cocktail van stoffen in je brein bij elkaar gebracht, die via drugs kunstmatig wordt opgewekt. Een flowcocktail. Met verslavende werking.

Vier flow-triggers

Veel creatieve, zakelijke doorbraken zijn te danken aan flow. Of anders gezegd, aan mensen die flow ervaren. Flow laat zich helaas alleen niet afdwingen, maar je kunt wel de juiste omstandigheden creëren. Hieronder staan voorbeelden van flow-triggers.

  • Stel heldere doelen. Weet waar je naartoe werkt.
  • Creëer urgentie en alertheid. Prikkel je hersenen met een juiste dosis risico.
  • Zorg voor een juiste balans tussen wat je kunt (of als team kunt) en de uitdaging.
  • Diepe concentratie. Maak een phonestack. En slinger binaural beats aan voor extra focus.

Als je de juiste omstandigheden weet te creëren, in een situatie waarbij je wordt uitgedaagd of als team wordt uitgedaagd, dan merk je dat je sneller een flow-ervaring meemaakt. En uiteindelijk leidt dat ertoe dat wij veel beter presteren dan wij zelf voor mogelijk houden.

Dus waar wachten we nog op? Draai die partyplugs nog even aan. Het is tijd om on stage te gaan. Bring it on, make it move. It’s time to flow - into the groove.

blog overzichtB

ook interessant?

20
February
2019

Solliciteren zonder CV

Wat als we ons een wereld zonder CV zouden voorstellen, hoe zou die er dan uit zien? Als jij met jouw talent aan de slag gaat en hiervoor gewaardeerd wordt zal je uitmunten in je werk. Maar soms zit het juiste talent en ervaring niet op de juiste plek, wordt het niet gewaardeerd of is het simpelweg niet in huis. Het is de kunst om naar de mens te kijken en het talent, in plaats van alleen naar een opsomming van studies en banentitels.

12
February
2019

Tekenen inzetten om effectief feedback op te halen

Feedback is ontzettend waardevol. Het helpt ontdekken, groeien en verbinden. Het effectief geven en ontvangen van feedback is een kunst, vooral in groepsverband. Door het visualiseren van je boodschap luister je beter naar elkaar. De herkenbaarheid maakt dat je elkaar makkelijker opzoekt en dat biedt ruimte om meer te gaan samenwerken.

10
January
2019

De werkvloer is net een sportschool

De werkvloer is net een sportschool. Je komt binnen als jonge professional met je nieuwe kennis onder de arm en een frisse optimistische blik, maar krijgt al snel een schok te verwerken wanneer je je realiseert dat je eigenlijk nog van niks weet.